نگاهي به كتاب پژوهشي در تاريخ قرآن كريم 2

ادامه نوشته

نگاهي به كتابِ پژوهشي در تاريخ قرآن كريم 1




نگاهي به كتاب پژوهشي در تاريخ قرآنِ كريم

لطفاً متن اصلي را در ادامۀ مطلب بخوانيد .

ادامه نوشته

نگاهي به داستان صفوان جمّال 2

سه حديث

در حدیث است:  سه چیز است كه رعایتش واجب است چه در مورد مسلمان و چه در مورد غیر مسلمان ، یعنی از حقوق خاصّه ی روابط اسلامی نیست ، از حقوقِ انسانی است :

یكی رعایتِ امانت . اگر كسی امانتی به مسلمانی بدهد ولو كافرترین كافرها باشد رعایتش واجب و خیانتش حرام است.  امام سجّاد این مطلب را به این صورت تمثیل فرمود : اگر قاتل پدرم همان شمشیری را كه با آن پدرم را كُشتند به عنوانِ امانت به من بسپارد خیانت نمی كنم . آیا از این بالاتر می شود كه امانت گیرنده شخصی مثل امام زین العابدین باشد با آن روابطی كه میان پدر و پسر هست ، امانت دهنده قاتل شخصی مثل امام حسین باشد و امر موردِ امانت هم همان شمشیری باشد كه با آن سر امام حسین را بُریدند ؟ می گوید : حتّی در آن مورد خیانت نمی كنم.

دوم مسئله عهد است كه اگر انسان عهد و پیمان بَست مادام كه طرف آن را نقض نكرده نقض نمی كند.

سوم مسئله نیكی كردن به والدین است ؛ یعنی والدین اگر كافر هم باشند این جور نیست كه تمام حقوقشان ساقط بشود ؛ یك حقوقی دارند . ممكن است در یك شرایطی [ این حقوق ساقط گردد . ] مثلاً در وقتی كه والدین شمشیر به روی اسلام كشیده اند ، برای فرزندی كه مجاهد اسلام است كُشتنش جایز است ولی در عین حال یك سلسله حقوق دارد كه رعایت آن حقوق مادام كه زنده است واجب است.

[ آشنايي با قرآن 9 ، شهيد مطهّري ، انتشارات صدرا ، چاپ اوّل ، دي 1380 ، ص136 ـ 137 ]

متن مفصّل را در ادامه مطلب بخوانيد .

ادامه نوشته

نگاهي به داستان صفوان جمّال 1

صفوانِ جمّال و هارون

صفوان پس از آنكه پیمانِ حمل و نقلِ اسبابِ سفرِ حجّ را با هارون بست ، روزی با امام موسی بن جعفر علیه السّلام برخورد كرد ،

ـ امام به او فرمود:  « صفوان!  همه چیز تو خوب است جز یك چیز.  » ...

ـ تو شتران خود را به او كرایه داده ای كه آخر كار كرایه بگیری . او شتران تو را خواهد بُرد و تو هم اُجرت مقرّر را از او طلبكار خواهی شد . این طور نیست ؟

ـ چرا یا ابن رسول الله .

ـ آیا آن وقت تو دوست نداری كه هارون لااقلّ این قدر زنده بماند كه طلب تو را بدهد ؟  

ـ چرا یا ابن رسول الله .

ـ هركس به هر عنوان دوست داشته باشد ستمگران باقی بمانند جزء آنها محسوب خواهد شد ، و معلوم است هركس جزء ستمگران محسوب گردد در آتش خواهد رفت.

بعد از این جریان بود كه صفوان تصمیم گرفت یكجا كاروان شتر را بفروشد ، هرچند خودش حدس می زد ممكن است این كار به قیمتِ جانش تمام شود .

ظاهراً اين داستان مي خواهد بگويد وقتي صفوان متوجّه اشتباه خودش شد ، آن را جُبران كرد ، هر چند ممكن بود به قيمتِ جانش تمام شود ، در صورتي كه صفوان با خليفه قرارداد بسته بود و طبقِ آياتِ قرآن و تأكيدِ روايات ، رعايتِ عهد و پيمان واجب است و اگر انسان عهد و پيمان بَست تا وقتي طرف آن را نقض نكرده ، نقض نمي كند . « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بالْعُقُودِ ... . » ، ( مائده ، 5 / ١ ) امام هم به او نگفته برو پيمانت را به هم بزن . گفته : چرا پيماني كه لازمه اش اين است كه در تَهِ دلت خواهان سلامتي ظالم باشي ، بسته اي ؟ يعني مي تواند معنا و منظور امام اين باشد كه بار ديگر اينگونه قراردادي نبند .   

متن مفصّل را در ادامۀ مطلب بخوانيد .

ادامه نوشته

قضَيبِ مَمْشوق

آيت الله معرفت

قُضَيبِ مَمْشوق

آيت الله محمّد هادى معرفت

از جمله رواياتى كه به منظورِ كاستن از شأن و مقام نُبُوّت جعل شده است، حديثِ « قُضَيبِ مَمْشوق » [ شاخه درختى را كه باريك و بلند و بدون اعوجاج باشد قضيب ممشوق نامند و مقصود : چوبدستى است كه پيامبر اكرم صلّى اللهُ عليه و آله به دست مى‏ گرفت . ] است . مرحوم صدوق در كتابِ « اَمالى » با سندى ضعيف اين روايت را از ابن عبّاس نقل كرده است . مى‏گويد : « هنگامى كه پيامبر صلّى اللهُ عليه و آله در روزهاى آخِر عمر مريض شده بود به بلال دستور داد كه مردم را جمع كند . چون مردم اجتماع كردند پيامبر صلّى اللهُ عليه و آله در حالى كه عمامه بسته بود و بر كمانِ خود تكيه زده بود در ميانِ مردم حاضر شد و بر منبر رفت و پس از حمد و ثناى پروردگار ؛

فرمود :  ...

آيا پيامبر در آخر عمر خويش حلاليّت طلبيد ؟

ادامه نوشته

اسماعیل صادق الوعد کیست ؟

اسماعیل صادق ­الوعد کیست ؟

بیّنات ، شماره 18 ، تابستان 1377 ، مهدی یاقوتیان

« وَ اذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِسْمَاعِيلَ ، إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ ؛ وَ كَانَ رَسُولاً نَبِيًّا . » ، ( مريم ، 19 / 54 )

مفسّران در اين زمينه دو نظر بيان كرده­ اند ، گروهي او را اسماعيل فرزند ابراهيم خليل دانسته­ اند و برخي برمبناي پاره­ اي روايات ، اسماعيل پسرِ حزقيل .

براي شروعِ بحث ، نگاهي به نامهاي پيامبران در قرآن مي ­اندازيم : ...

بينات 18

ادامه نوشته

نگاهی گُذرا به كتاب ديني و قرآن ( 2 )

نگاهی گُذرا به كتاب ديني و قرآن / دین و زندگی ( 2 )

معلّم پژوهنده ـ مهدی یاقـوتیان ـ دبير ديني و قرآن مدارس مشهد

مجلّه رشد آموزش قرآن ، شماره ۳۴ ، پاييز ۱۳۹۰

دين و زندگي 2

اشاره

مجلّه رشد آموزش قرآن ، نظرات و ديدگاههاي دبيرانِ محترمِ ديني و قرآن را درباره كتابهاي درسي منعكس مي ­كند . در اين شماره ، نظراتِ مهدي ياقوتيان ، از دبيرانِ مجرَّب و با سابقه مدارسِ مشهد را پيشِ روي شما مي ­آورد .

در کتاب درسی ديني و قرآن / دین و زندگی ( 2 ) ، چاپ 1389 ، درسِ چهارم ، صفحه 47 آمده است :

...

ادامه نوشته

نقد ( في القرآن : متى يقال زوجة ، و متى امرأة ؟؟ )

متن ذيل در وبلاگ « الادب » درج شده كه مورد نقد قرار گرفته است

بسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

با سلام ـ اگر نقد را موجب حیات بدانیم که « حیاتُ العلمِ بِالنَقدِ وَ الرَّد » ، لازم است گاهی تحیّتی که موجب حیات است برای هم بفرستیم .

« وَ إِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيبًا . » ، ( نساء ، 4 / ٨٦ )

در تاریخ 31 / 2 / 1388 در وبلاگ « الأدب » مطلب ذیل درج شده است . امروز 19 / 3 / 1391 که این مطلب را خواندم ، موارد ذیل را در ادامه ­اش نوشتم .

...

ادامه نوشته

تَزویج نُفوس در هنگامه قیامت به چه معناست ؟

تَزویج نُفوس در هنگامه قیامت به چه معناست ؟

« وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ  . » ، ( تکویر ، 81 /  ٧ )

مهدی یـاقـوتیان ـ سفير هشتم شماره 5 و 6

مرحوم علّامه طباطبایی در « تفسیر المیزان » ذیل آیه مذکور نوشته است :

« امّا نُفوس سعیده با زنان بهشت تزویج می ­شوند ،

چُنانکه فرمود : « ... لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ ... . » ، ( نساء ، 4 / ٥٧ )

و نیز فرمود : « ... وَ زَوَّجْنَاهُمْ بحُورٍ عِينٍ . » ، ( طور ، 52 /٢٠ )

و امّا نُفوس اَشقیاء با قرینهای شیاطینشان ازدواج می ­کنند ،

چُنانکه فرمود : « اُحْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْوَاجَهُمْ وَ مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ . » ، ( صافّات ، 37 / ٢٢ )

و نیز فرمود : « وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمَنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ . » ، ( زُخرف ، 43 / ٣٦ ) »

و در ذیل « بحثِ روایتی » آورده است : در تفسیر قمی [ مُجلّد 2 ، صفحه 407 ] در ذیل آیه « وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ  . » فرمود : یعنی با حورالعین تزویج می­ کنند . و نیز در همانجا در روایت ابی ­الجـارود از امام باقر ( علیه­السّلام ) آمده که در معنای آیه مزبور فرموده : امّا اهل بهشت با خَیرات حِسان ( حورالعین ) ازدواج می­ کنند ، و امّا اهل دوزخ ، باید دانست که با هر انسانی از دوزخیان شیطانی است ، یعنی هر یک از آن کفّار و منافقین با شیطان خود که قرین اوست ازدواج می ­کند . »

[ تفسیر المیزان ، مُجلّد 20 ، علّامه طباطبایی ، ترجمه سیّدمحمّدباقر موسوی ­همدانی ، دفتر انتشارات اسلامی ، چاپ پنجم ، صفحه 350 و 352 ]

...

ادامه نوشته